مهدی مشکوری: ماندگاری کاراکترها به استمرار نیاز دارد؛ جشنواره نباشد فیلم‌های کودک کجا دیده شوند؟

مهدی مشکوری، تهیه‌کننده انیمیشن سینمایی «ببعی قهرمان» با اشاره به ضرورت جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان بیان کرد که اگر امثال این جشنواره‌‌ها نباشند آثار کودک کجا دیده شود.

مهدی مشکوری، تهیه‌کننده انیمیشن سینمایی «ببعی قهرمان» در گفت‌وگو با خبرنگار برنا درباره مهم‌ترین نیازهای محتوایی کودکان در شرایط فعلی کشور بیان کرد: به نظر من تولید محتوا برای کودک بیش از گذشته باید در حوزه امیدآفرینی مورد توجه قرار بگیرد و در ادامه می‌توان به موضوعاتی مانند انتظار و آینده‌نگری پرداخت. احساس می‌کنم بچه‌های ما از نظر محتوای اعتقادی و ایدئولوژیک با یک خلا جدی روبه‌رو هستند و اتفاقاتی مانند جنگ، سایه جنگ و حوادث ماه‌های اخیر می‌تواند زمینه‌ساز ایجاد یاس و ترس در کودکان شود.

وی ادامه داد: طبیعی است که کودک با شنیدن صدای انفجار یا مواجهه با فضای جنگ دچار ترس شود و نمی‌توان این واقعیت را نادیده گرفت. مسئله این است که چگونه می‌توان این ترس را برای کودک توضیح داد و به او کمک کرد اتفاقات پیرامونش را بهتر درک کند. اگر بتوانیم این مسائل را با زبان کودکانه و متناسب با دنیای او تبیین کنیم، می‌توانیم به رشد فکری و افزایش آگاهی او کمک کنیم.

 

ضرورت تبیین مفاهیم خیر و شر برای کودکان

تهیه‌کننده «ببعی قهرمان» با اشاره به اهمیت تولید آثار مرتبط با مفاهیم اعتقادی و آینده‌نگرانه گفت: منظور من این نیست که صرفا آثار مذهبی با ساختاری مستقیم و شعاری تولید شود. می‌توان مفاهیمی مانند مسیر خیر و شر، مقاومت، امید و آینده را با تکیه بر روایت‌ها و مفاهیم اعتقادی، در قالب‌هایی متناسب با کودکان مطرح کرد. البته این موضوعات پیچیدگی‌های خاص خود را دارند و باید با شناخت زبان کودک به آن‌ها پرداخت. این آثار حتی می‌توانند در قالب طنز و با زبانی ساده ساخته شوند تا مخاطب بدون مواجهه با فضایی مستقیم و آموزشی، با مفاهیم مورد نظر ارتباط برقرار کند.

مشکوری درباره مهم‌ترین ظرفیت انیمیشن ایران اظهار کرد: مهم‌ترین ظرفیت انیمیشن، خلاقیت و نبود محدودیت در تصویر است. در این مدیوم می‌توان جهان‌هایی را خلق کرد که در سینمای زنده امکان به تصویر کشیدن آن‌ها وجود نداشته باشد. توانایی هنرمندان ایرانی در تصویرگری، تصویرسازی و بخش‌های فنی و نرم‌افزاری نیز ظرفیت قابل‌توجهی ایجاد کرده است.

این تهیه‌کننده درعین‌حال به موانع موجود در مسیر تولید انیمیشن اشاره کرد و گفت: یکی از مهم‌ترین مشکلات، نبود سرمایه‌گذاری و تامین نقدینگی است. تولید انیمیشن به سرمایه‌گذاری مستمر نیاز دارد و بدون منابع مالی، بسیاری از ایده‌ها امکان شکل‌گیری پیدا نمی‌کنند.

 

خلا فیلمنامه و محتوای تخصصی

مشکوری در ادامه گفت‌وگو مطرح کرد: چیزی که امروز در حوزه انیمیشن ما بسیار خلا آن احساس می‌شود، فیلمنامه و محتواست. از نظر تکنیک ساخت، نرم‌افزار و زیرساخت، ایران کمبودی ندارد و نیروهای خلاق، هنری و فنی خوبی در این حوزه فعالیت می‌کنند. چیزی که معمولا ما را متوقف می‌کند، قصه و فیلمنامه است. در بسیاری از آثار انیمیشن سینمایی، ظرفیت‌های خوبی در طراحی و تکنیک دیده می‌شود اما اثر در بخش داستان و محتوا با ضعف مواجه است. کودک قصه خوب می‌خواهد قصه‌ای که بتواند او را با خود همراه کند و در عین حال حرفی برای گفتن داشته باشد. آموزش و تربیت فیلمنامه‌نویس متخصص در حوزه کودک و انیمیشن، یکی از نیازهای جدی امروز این عرصه است.

 

استمرار، شرط ماندگاری شخصیت‌های انیمیشنی

وی درباره ماندگاری شخصیت‌های انیمیشنی گفت: چیزی که یک کاراکتر را ماندگار می‌کند، ادامه پیدا کردن آن است. یک فیلم یا حتی یک سریال به تنهایی نمی‌تواند شخصیتی را به یک کاراکتر ماندگار تبدیل کند. برای اینکه یک شخصیت به یک برند یا کاراکتر شناخته شده تبدیل شود، باید در طول سال‌ها تولید و تکرار شود تا مخاطب با آن ارتباط برقرار کند.

مشکوری ادامه داد: ما معمولا در ایران کارهای کپسولی و اصطلاحا ساندویچی تولید می‌کنیم؛ یک اثر ساخته می‌شود، ممکن است حتی اثر خوبی باشد اما در همان یک فیلم یا نهایتا دو اثر متوقف می‌شود. بعد به دلیل نبود سرمایه‌گذاری بلندمدت، گروه سراغ پروژه دیگری می‌رود و شخصیت رها می‌شود. مثلا ما در دوره‌ای بزرگ شدیم که «سوباسا» و «فوتبالیست‌ها» برایمان جذاب بود. دلیل ماندگاری این شخصیت برای من و بسیاری از هم‌نسل‌هایم این بود که یک سریال بلند بود و ما سال‌ها با آن بزرگ شدیم.

این تهیه‌کننده اظهار کرد: ما یک سریال ۳۹ قسمتی به نام «آرمن» ساختیم که یک اثر ابرقهرمانی بود و از فضای آثاری مانند «بن‌تن» هم الهام گرفته شده بود. من شخصا پیگیر ادامه سینمایی آن اثر بودم. داستان درباره قهرمانی بود که برای نجات دنیا تلاش می‌کرد و موضوع اصلی آن مقابله با ستیزه‌جویی بود.

مشکوری ادامه داد: تمایل دارم روی «آرمن» سرمایه‌گذاری بیشتری کنم و آن را ادامه بدهم. درباره برند «ببعی» هم همین نگاه را داریم. دوست داریم این شخصیت را بزرگ‌تر کنیم، یک اثر سینمایی قهرمانانه‌تر برای آن بسازیم و حتی گروه سنی مخاطبانش را بالاتر ببریم تا مخاطبی که از کودکی با این شخصیت همراه شده، بتواند در سال‌های بعد نیز همراه آن رشد کند.

 

جشنواره کودک؛ فرصتی برای دیده شدن آثار

تهیه‌کننده «ببعی قهرمان» درباره خاطرات خود از جشنواره فیلم کودک نیز گفت: جشنواره فیلم کودک اصفهان برای فعالان این حوزه اهمیت زیادی داشت. یکی از خاطرات پررنگ من مربوط به سالی است که در جشنواره کودک حضور داشتیم و در بخش انیمیشن موفق به دریافت جایزه شدیم. چون همیشه ساکن تهران بوده‌ام، ارتباط مستمری با جشنواره نداشتم و همان حضور، خاطره اصلی من از این رویداد است.

مشکوری در پایان درباره اهمیت جشنواره گفت: اگر جشنواره برگزار نشود، آثار کودک قرار است کجا دیده شوند؟ جشنواره برای فعالان این حوزه، یک انگیزه و در عین حال محلی برای دیده شدن است. خود ما با «ببعی قهرمان» در جشنواره فجر حضور داشتیم، اما آن میزان دیده شدنی که انتظار داشتیم اتفاق نیفتاد. با این حال جشنواره کودک یکی از معدود فرصت‌های جدی برای دیده شدن آثار این حوزه است.